Yeni başlayanlar için on parmak yazma
6 dk okuma
On parmak yazma, klavyeye bakmadan yazmak demektir; her parmak sabit bir tuş grubundan sorumludur. İlk bir iki hafta yavaş hissettirir, sonra aramalı yazmayı hızla geride bırakır. Bu rehber doğru başlamak için gereken her şeyi kapsar: duruş, orta sıra yerleşimi, parmak haritası ve mantıklı bir öğrenme sırası.
On parmak yazma nedir (ve ne değildir)
On parmak yazma, sırf on parmağı da kullanmak için kullanmak değildir. Her tuş için tutarlı bir parmağa sahip olmaktır; böylece elleriniz konumları dokunarak öğrenir. Her tuşun bir sahibi olduğundan parmaklarınız aramak zorunda kalmaz; hız ve doğruluk da buradan gelir.
Duruş ve düzen
- Sırtınız desteklenmiş ve ayaklarınız yere basar şekilde dik oturun.
- Dirseklerinizi gövdenize yakın tutun, yaklaşık 90 derece bükün.
- Bileklerinizi düz ve hafif yukarıda tutun; masaya ağırlıkla yaslamayın ya da yukarı doğru bükmeyin.
- Ekranı göz hizasına, bir kol mesafesine yerleştirin.
- Elleriniz ve omuzlarınız için 30 ile 45 dakikada bir kısa mola verip esneyin.
Orta sıra
Sol parmaklarınızı a s d f, sağ parmaklarınızı j k l ş tuşlarına yerleştirin; iki başparmağınız da boşluk çubuğunun üzerinde dinlensin. Çoğu klavyede f ve j tuşlarında küçük bir çıkıntı bulunur, böylece onları bakmadan bulabilirsiniz. Türkçe Q düzeninde orta sıra sağa doğru ş ve i tuşlarıyla (ve virgülle) devam eder: g ve h için işaret parmaklarınız yana uzanır, ş ve i tuşlarına ise sağ serçe parmağınız gider. Diğer tüm tuşlara bu temel konumdan uzanılır ve parmaklarınız her uzanmadan sonra buraya döner.
Hangi parmak hangi tuşa basar
| Parmak | Sorumlu olduğu tuşlar |
|---|---|
| Sol serçe | q a z ve < (ayrıca Shift, Tab) |
| Sol yüzük | w s x |
| Sol orta | e d c |
| Sol işaret | r f v ve t g b |
| Sağ işaret | y h n ve u j m |
| Sağ orta | ı k ö |
| Sağ yüzük | o l ç |
| Sağ serçe | p ğ ü, ş i , ve . (ayrıca Enter, Geri tuşu) |
| Başparmaklar | Boşluk çubuğu |
Ne öğrenilmeli, hangi sırayla
- Orta sıra. Önce onu öğrenin ki parmaklarınızın bir çıpası olsun.
- Üst sıra. Bileklerinizi oynatmadan orta sıradan yukarı uzanıp geri dönün.
- Alt sıra. Aşağı uzanıp geri dönün. Bunlar en az rahat tuşlardır, bu yüzden onlara zaman tanıyın.
- Tam alfabe. Üç sırayı gerçek kelimelerle birleştirin.
- Büyük harfler, sayılar ve noktalama. Bunlar en sona kalır, çünkü Shift ve daha uzun uzanmalar gerektirir.
Nasıl çalışılır
- Haftada bir uzun seans yerine günde 15 ile 20 dakika çalışın.
- Aşağı bakmaya direnin. Kontrol etmeniz gerekiyorsa bunu kelimenin ortasında değil, alıştırmalar arasında yapın.
- Daha hızlı yazmayı denemeden önce %95 doğruluğu hedefleyin.
- Bir iki hafta eski yönteminizden daha yavaş hissetmeyi bekleyin. Bu düşüş normaldir.
Yeni başlayanların sık yaptığı hatalar
- Orta sıradan kayıp bir daha oraya dönmemek.
- Başka bir parmağa ait tuşlar için en sevdiğiniz parmağı kullanmak.
- Tuşlara çok sert basmak; bu eli yorar ve toparlanmayı yavaşlatır.
- Acele etmek. Hız, binlerce kez tekrarlanan akıcı ve doğru hareketten gelir.
Sık sorulan sorular
On parmak yazmayı öğrenmek ne kadar sürer?
Çoğu kişi temel düzeni günlük pratikle birkaç gün ile iki hafta içinde öğrenir ve rahat bir hıza birkaç ayda ulaşır.
Yetişkinken on parmak yazmayı öğrenmeye değer mi?
Evet. Geçimini yazarak sağlayan ya da okuyan herkes için getirisi en yüksek becerilerden biridir ve yetişkinler onu genellikle beklediklerinden hızlı öğrenir.
Hangi hız “on parmak yazma” sayılır?
Bir sınır yok. Tuşlara bakmadan yazıyorsanız ve her parmağın kendi tuşları varsa, hızınız ne olursa olsun on parmak yazıyorsunuz.
Parmak haritası diğer klavye düzenlerinde değişir mi?
İlke aynıdır, ancak her tuşun üzerindeki harfler farklıdır. Yukarıdaki tablo Türkçe Q düzeni içindir; İngilizce QWERTY’de ise örneğin sağ orta parmak i k , tuşlarına basar. Diğer dillerde nelerin değiştiğini görmek için dillere göre klavye düzenleri rehberine bakın.
Orta sıradan başlayın, gözlerinizi ekranda tutun ve hızı sonraya bırakın. İlk iki hafta yavaş geçer, ama yazmanızın yıllarca dayanacağı alışkanlıkları bu iki hafta oluşturur.