ათთითიანი ბეჭდვა დამწყებთათვის
6 წთ საკითხავი
ათთითიანი ბეჭდვა ნიშნავს კლავიატურაზე დაუხედავად წერას, როცა თითოეული თითი კლავიშების მკაცრად განსაზღვრულ ჯგუფზეა პასუხისმგებელი. პირველ ერთ-ორ კვირას ის ნელი ჩანს, შემდეგ კი სწრაფად უსწრებს ორი თითით ძებნას. ეს გზამკვლევი მოიცავს ყველაფერს, რაც სწორად დასაწყებად გჭირდებათ: პოზას, თითების განლაგებას საწყის რიგზე ქართულ კლავიატურაზე, თითების რუკასა და სწავლის გონივრულ თანმიმდევრობას.
რა არის ათთითიანი ბეჭდვა (და რა არ არის)
ათთითიანი ბეჭდვა იმას არ ნიშნავს, რომ ყველა ათი თითი უბრალოდ იმიტომ გამოიყენოთ, რომ გამოიყენოთ. მთავარია, ყოველ კლავიშს მუდმივი თითი ჰყავდეს, რათა ხელებმა პოზიციები შეხებით დაიმახსოვრონ. რადგან ყოველ კლავიშს თავისი „პატრონი“ ჰყავს, თითებს ძებნა აღარ უწევთ და სწორედ აქედან მოდის სისწრაფე და სიზუსტე.
პოზა და სამუშაო ადგილის მოწყობა
- დაჯექით სწორად, ზურგი საყრდენზე მიყრდნობილი და ფეხები იატაკზე მთელი ტერფით დაგედოთ.
- იდაყვები გვერდებთან ახლოს გქონდეთ, დაახლოებით 90 გრადუსზე მოხრილი.
- მაჯები ჰორიზონტალურად და ოდნავ აწეული გქონდეთ, მაგიდაზე მძიმედ დაუყრდნობლად და ზემოთ მოუხრელად.
- ეკრანი თვალის დონეზე დააყენეთ, დაახლოებით გაშვერილი ხელის მანძილზე.
- ყოველ 30-45 წუთში გააკეთეთ მოკლე შესვენება, რომ ხელები და მხრები გაიმართოთ.
საწყისი რიგი
მარცხენა ხელის თითები დააწყვეთ ა ს დ ფ კლავიშებზე, მარჯვენას კი ჯ კ ლ ; კლავიშებზე, ორივე ცერა თითი კი გამოტოვების კლავიშზე გქონდეთ. ქართული განლაგების საწყის რიგში არის ასევე გ და ჰ: მათ მარცხენა და მარჯვენა საჩვენებელი თითები სწვდება, ფ-დან და ჯ-დან გვერდზე გადაადგილებით. ამ რიგის სრული შემადგენლობაა ა ს დ ფ გ მარცხენა ხელზე და ჰ ჯ კ ლ მარჯვენაზე. უმეტეს კლავიატურაზე ლათინური განლაგების F და J კლავიშებზე პატარა ამობურცულობაა, რათა დაუხედავად იპოვოთ; ქართულ განლაგებაზე ეს იგივე ფიზიკური კლავიშებია, ანუ ფ და ჯ. დანარჩენ კლავიშებს ამ ბაზიდან წვდებით და ყოველი მიღწევის შემდეგ თითები აქ ბრუნდება. შვიდი ქართული ასო (ჭ, ღ, თ, შ, ჟ, ძ, ჩ) Shift-ფენაზეა: Shift-ს ეჭირეთ საპირისპირო ხელით, დააჭირეთ ასოს და ორივე ხელი საწყის რიგზე დააბრუნეთ.
რომელი თითი რომელ კლავიშს აჭერს
| თითი | კლავიშები |
|---|---|
| მარცხენა ნეკა | ქ ა ზ (Shift-ით: ძ; ასევე Shift, Tab) |
| მარცხენა არათითი | წ ს ხ (Shift-ით: ჭ და შ) |
| მარცხენა შუა თითი | ე დ ც (Shift-ით: ჩ) |
| მარცხენა საჩვენებელი | რ ფ ვ და ტ გ ბ (Shift-ით: ღ და თ) |
| მარჯვენა საჩვენებელი | ყ ჰ ნ და უ ჯ მ (Shift-ით: ჟ) |
| მარჯვენა შუა თითი | ი კ , |
| მარჯვენა არათითი | ო ლ . |
| მარჯვენა ნეკა | პ ; / (ასევე Enter, Backspace) |
| ცერა თითები | გამოტოვება (Space) |
რა ისწავლოთ და რა თანმიმდევრობით
- საწყისი რიგი (გაკვეთილი „Home row“). ის პირველად ისწავლეთ, რომ თითებს საყრდენი ჰქონდეთ.
- ზედა რიგი (გაკვეთილი „Top row“). ამოდით საწყისი რიგიდან და დაბრუნდით, მაჯები არ გადაადგილოთ.
- ქვედა რიგი (გაკვეთილი „Bottom row“). ჩადით ქვემოთ და უკან. ეს ყველაზე ნაკლებად კომფორტული კლავიშებია, ამიტომ დრო მიეცით.
- სრული ანბანი (გაკვეთილი „Full alphabet“). სამივე რიგი გააერთიანეთ რეალურ სიტყვებში.
- Shift-ფენის ასოები, ციფრები და პუნქტუაცია (გაკვეთილები „Punctuation & Shift layer“, „Numbers“, „Punctuation“). ისინი ბოლოს მოდის, რადგან Shift და უფრო გრძელი მიღწევა სჭირდება.
როგორ ივარჯიშოთ
- ივარჯიშეთ დღეში 15-20 წუთი და არა ერთი გრძელი ყოველკვირეული სესიით.
- წინ აღუდექით დახედვის სურვილს. თუ აუცილებლად უნდა შეამოწმოთ, ვარჯიშებს შორის გააკეთეთ და არა სიტყვის შუაში.
- სიჩქარის გაზრდამდე მიაღწიეთ 95% სიზუსტეს.
- მოემზადეთ, რომ ერთი-ორი კვირა თქვენს ძველ მეთოდზე ნელი იქნებით. ეს ვარდნა ნორმალურია.
დამწყებთა გავრცელებული შეცდომები
- საწყისი რიგიდან გადახრა და მასზე არასდროს დაბრუნება.
- ერთი საყვარელი თითის გამოყენება იმ კლავიშებისთვის, რომლებიც სხვა თითს ეკუთვნის.
- კლავიშებზე ზედმეტად ძლიერი დაჭერა, რაც ხელს ღლის და აღდგენას აგვიანებს.
- აჩქარება. სისწრაფე მოდის გლუვი, სწორი მოძრაობიდან, რომელიც ათასობით ჯერ მეორდება.
ხშირად დასმული კითხვები
რა დრო სჭირდება ათთითიანი ბეჭდვის სწავლას?
ადამიანების უმეტესობა ძირითად განლაგებას ყოველდღიური ვარჯიშით რამდენიმე დღეში ან ორ კვირაში სწავლობს და კომფორტულ სიჩქარეს რამდენიმე თვეში აღწევს.
ღირს თუ არა ათთითიანი ბეჭდვის სწავლა ზრდასრულ ასაკში?
დიახ. ეს ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი უკუგების მქონე უნარია მათთვის, ვინც წერით შოულობს ან სწავლობს, ზრდასრულები კი ჩვეულებრივ მოლოდინზე სწრაფად სწავლობენ.
რა სიჩქარეა „ათთითიანი ბეჭდვა“?
არ არსებობს ზღვარი. თუ კლავიშებს არ უყურებთ და თითოეულ თითს თავისი კლავიშები აქვს, ათთითიანად ბეჭდავთ, სიჩქარის მიუხედავად.
იცვლება თუ არა თითების რუკა სხვა კლავიატურის განლაგებაზე?
პრინციპი იგივეა, ოღონდ თითოეულ კლავიშზე სხვა ასოებია. აქ მოცემული რუკა ქართულ განლაგებას ეხება, რომელშიც ასოები იმავე ფიზიკურ კლავიშებზეა, რაც ლათინურ QWERTY განლაგებაზე. იმის სანახავად, თუ რა იცვლება, იხილეთ გზამკვლევი კლავიატურის განლაგებების შესახებ ენების მიხედვით.
დაიწყეთ საწყისი რიგით, თვალი ეკრანზე გქონდეთ და სიჩქარე მოგვიანებით მოვა. პირველი ორი კვირა ნელი ჩანს, მაგრამ სწორედ ის ქმნის ჩვევებს, რომლებსაც თქვენი ბეჭდვა წლების განმავლობაში დაეყრდნობა.