Toetsenbordindelingen per taal
6 min leestijd
Blind typen is overal dezelfde vaardigheid, maar de toetsen onder uw vingers zijn dat niet. Een Frans AZERTY-toetsenbord verwisselt een aantal letters ten opzichte van QWERTY, een Duits toetsenbord verwisselt Y en Z, en Oekraïense of Georgische indelingen vervangen het Latijnse alfabet volledig. Weten wat er verandert helpt u om de juiste indeling te leren en gewoonten te vermijden die zich niet laten overdragen.
Waarom indelingen verschillen
Indelingen weerspiegelen de talen waarvoor ze ontworpen zijn. Letters die in een taal vaak voorkomen, liggen op de thuisrij of onder de sterkste vingers, en talen met extra letters (accenten, umlauts, ogoneks) hebben daar ruimte voor nodig, waardoor nationale indelingen leestekens verplaatsen of dode toetsen en AltGr gebruiken.
Het praktische gevolg voor leerlingen: de thuisrij is een positie, geen set letters. Uw vingers rusten op dezelfde fysieke toetsen, maar de tekens die ze opleveren hangen af van de geïnstalleerde indeling. Op uw Belgische AZERTY zijn dat Q S D F en J K L M, terwijl dezelfde toetsen op een Amerikaanse indeling A S D F en J K L ; opleveren.
Indelingen die TypingFast gebruikt
TypingFast baseert het schermtoetsenbord en het lessenprogramma van elke taal op de onderstaande indeling. De lessen zijn opgebouwd rond de fysieke toetsposities van die indeling, zodat de lessen Thuisrij, Bovenste rij en Onderste rij voor elke taal de juiste toetsen trainen.
| Taal | Indeling | Wat opvalt |
|---|---|---|
| Engels, Indonesisch | US QWERTY | De referentie-indeling; de meeste andere indelingen worden ermee vergeleken. |
| Duits | QWERTZ | Y en Z zijn verwisseld; ä, ö, ü en ß hebben eigen toetsen. |
| Frans | AZERTY | A/Q en Z/W zijn verwisseld, M verhuist naar de thuisrij en voor cijfers is Shift nodig. |
| Nederlands (België) | Belgisch AZERTY | AZERTY-variant met AltGr voor symbolen en dode toetsen voor accenten. |
| Spaans | Spaans QWERTY | Aparte ñ-toets en een dode toets voor het accent aigu. |
| Portugees | Portugees QWERTY | Aparte ç-toets en dode toetsen voor accent aigu, accent grave, tilde en circumflex. |
| Turks | Turks Q | Gestippelde en ongestippelde i (i, I, ı, İ) op aparte toetsen; ğ, ş, ç, ö, ü op eigen toetsen. |
| Pools | Pools (programmeurs) | QWERTY-basis; Poolse letters typt u met AltGr plus de dichtstbijzijnde Latijnse letter. |
| Litouws | Litouws standaard | De cijferrij draagt Litouwse letters; cijfers bereikt u met AltGr. |
| Lets | Lets QWERTY | QWERTY-basis; letters met macron en cedille via AltGr. |
| Oekraïens | ЙЦУКЕН | Cyrillische indeling; de thuisrij is ф і в а п р о л д ж є. |
| Georgisch | Georgisch | Georgisch schrift verdeeld over dezelfde fysieke toetsen. |
EnglishУкраїнськаEspañolDeutschFrançaisPortuguêsItalianoBahasa IndonesiaTürkçeFilipinoNederlandsPolskiLietuviųLatviešuქართული
QWERTY versus QWERTZ versus AZERTY
- QWERTY (Engels en vele andere): de basis. Q W E R T Y op de bovenste rij.
- QWERTZ (Duits): Z staat op de bovenste rij waar op QWERTY de Y staat, en Y staat op de onderste rij. Wie tussen QWERTY en QWERTZ wisselt, struikelt wekenlang over Y en Z.
- AZERTY (Frans, Belgisch): A en Z staan vooraan op de bovenste rij, Q staat op de thuisrij, W op de onderste rij, M op de thuisrij, en de cijferrij geeft symbolen zonder Shift. Dit is de grootste verandering ten opzichte van QWERTY, en het is ook de indeling van de Nederlandstalige lessen op TypingFast.
Dode toetsen en AltGr
Een dode toets wacht op de volgende letter en combineert ermee. Op Spaanse, Portugese, Franse en Belgische toetsenborden levert het indrukken van de accenttoets en daarna een klinker een letter met accent op, zodat een letter met accent een reeks van twee toetsen is die u als één beweging leert. Op het Belgische AZERTY hebben é, è, à, ù en ç wel een eigen toets, maar letters als ê, ô of ë typt u met een dode toets (^ voor ê en ô, en ¨ voor ë, namelijk Shift plus de ^-toets) gevolgd door de klinker.
AltGr (rechter Alt) kiest een derde laag van tekens. Op het Belgische AZERTY bereikt u zo symbolen zoals @, # en € zonder de gewone letters te verplaatsen; op Poolse en Letse indelingen is het de manier om letters als ł of ā te typen terwijl de QWERTY-letters op hun gebruikelijke plek blijven.
Wisselen tussen indelingen
- Leer één indeling tegelijk. Twee nieuwe indelingen door elkaar halen verdubbelt de verwarring.
- Sluit aan bij het fysieke toetsenbord dat u echt gebruikt. Een Frans AZERTY-toetsenbord vraagt om Franse lessen, ook als u Nederlands leest.
- Reken op een tijdelijke snelheidsdaling van 20 tot 40 procent wanneer u wisselt, en op een paar weken om te herstellen.
- Vertrouw niet op de opdruk van de toetsen. Blind typen betekent dat uw vingers de indeling moeten kennen, niet uw ogen.
- Typt u in meerdere talen, kies dan de indeling van het toetsenbord dat u bezit en gebruik de invoerwisselaar van uw besturingssysteem voor de rest.
Veelgestelde vragen
Welke toetsenbordindeling is de snelste?
Er is geen betrouwbaar bewijs dat een gangbare indeling voor de meeste mensen merkbaar sneller is. Vertrouwdheid en oefening tellen veel zwaarder dan de indeling zelf.
Moet ik overstappen op Dvorak of Colemak?
Alleen als u nieuwsgierig bent of een specifieke reden hebt rond comfort. Opnieuw leren kost weken aan verminderde productiviteit en het snelheidsvoordeel is niet goed aangetoond.
Kan ik een indeling oefenen die ik niet bezit?
Ja, maar uw fysieke toetsenbord komt dan niet overeen, waardoor u geen echt spiergeheugen kunt opbouwen. Oefen voor het beste resultaat op een toetsenbord met dezelfde indeling.
Waarom zijn Y en Z verwisseld op Duitse toetsenborden?
Z komt in het Duits veel vaker voor dan Y, en kreeg daarom de gemakkelijkere plek op de bovenste rij.
De vaardigheid draagt over; de toetsposities niet. Kies de indeling die bij uw fysieke toetsenbord past, leer eerst de thuisrij en gebruik de lessen voor uw taal om het juiste spiergeheugen op te bouwen.